‘’KANDİL’’ ADI NEREDEN GELİYOR ? 

 

 

Son zamanlarda “ Ku’ran’da sadece Kadir Gecesi vardır. Mevlid Kandili, Miraç Kandili, Berat Kandili ve Regaib Kandili yoktur. Bunlar sonradan ortaya çıkarılmıştır’’ şeklinde iddialar dile getirilmektedir. 
Bu sözün bir yönü doğrudur; Kur’an’da Kadir Gecesi açıkça zikredilir. Diğer geceler ise Ku’ran’da ‘’Kandil Gecesi’’ adıyla geçmez. Fakat bundan, Allah’ın Resulü Hz. Muhammed’i (s.a.v) anmanın, O’na salat ve selam getirmenin veya Mevlid vesilesiyle Kur’an okuyup dua etmenin haram ya da şirk olduğu sonucu çıkarılamaz. Burada önce ‘’Kandil’’ kelimesinin nereden geldiğini bilmek gerekir.
‘’Kandil’’ kelimesi, aslında dini bir terim olarak ortaya çıkmış değildir. Kelimenin kökü Latince Candela kelimesine dayanır. Arapça kındil, Türkçeye ise ‘’Kandil’’ şeklinde geçmiştir. Fakat mübarek gecelere ‘’Kandil Gecesi’’ denilmesi Osmanlı dönemine aittir.
TDV İslam Ansiklopedisi’ne göre Osmanlı Padişahı 2. Selim döneminde (1566 / 1574 ) camiler aydınlatılıp, minarelerde kandiller yakıldığı için bu gecelere ‘’Kandil ‘Geceleri’’ denilmeye başlanmıştır.
Ancak, Allah’ın Resuiü Hz.Muhammed (s.a.v) in doğum günü, daha eskilere uzanarak Fatimiler döneminde resmi törenlerle kutlanmış, daha sonraki dönemlerde de bu  kutlamalar yaygınlaşmıştır. Dolayısıyla; “ Kandil kelimesi Kur’an’da yoktur.” Evet, doğrudur . Ama “ kandil kelimesi Kur’an’da yok, öyleyse bu gecelerde yapılan her şey haramdır.” demek doğru bir yaklaşım değildir. 
 

 

 KUR’AN’DA RESUL’E SALAT ETMEK VAR MI ? 
 

Evet. Bunun en açık delili Ahzab Suresi 56. Ayettir. “ Şüphesiz Allah ve melekleri Nebi’ye salat ediyorlar. Ey iman edenler! Sizde ona salat edin ve selam verin .”  
Ayette Allah, müminlerden Nebi’ye salat ve selam etmelerini açıkça istemektedir. Bu nedenle, “Resule salat getirmek Kuranda yoktur .” demek mümkün değildir.
   

 

 SALAT, SADECE YARDIM DEMEK MİDİR ? 
 

Burada önemli bir yanlış anlaşılma vardır. Bazıları salat “Resul’e yardım etmek demektir.”diyerek salat ve salavatı farklı bir anlamda açıklamaktadır. 
Oysa Arapçada kelimelerin anlamı kullanıldıkları cümleye ve bağlama göre belirlenir. Ahzab Suresi 56. “ Allah ve melekleri Nebi’ye salat ediyorlar.” buyrulmaktadır. Allah’ın Nebimize salat etmesini yalnızca ‘’yardım etmek’’ şeklinde açıklamak, kelimenin anlam alanını daraltmak olur. Nitekim Ahzab 43 de “ Sizi karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için üzerinize salat eden O‘dur .” buyurulur . 
Burada Allah’ın kullarına yönelik salatı; rahmet lütuf ve ilahi inayet bağlamındadır. Dolayısıyla salat kelimesi Kur’an’ı Kerimde tek bir anlama indirgenemez. Bağlama göre namaz, dua , rahmet,  lütuf, övgü ve destek gibi anlamlarla ilişkilidir.

 

 MEVLİD KANDİLİ KUR’AN’DA VAR MI ? 
 

Hayır. Kuranda ‘’Mevlid Kandili’’ adıyla belirlenmiş özel bir gece bulunmamaktadır. Aynı şekilde Miraç, Berat ve Regaib geceleride Kur’an’da ‘’kandil geceleri’’ adıyla geçmez. Fakat bundan; “Bu gecelerde Kuran okunamaz, dua edilemez, salavat getirilemez, Allah’ın Resulü anılamaz.” sonucu çıkmaz. 
Bir Müslüman Mevlid vesilesi ile Kur’an okuyabilir, Allah’a dua edebilir, Resulü’ne salat ve selam getirebilir ve onun hayatını anlatabilir. Bunların hiçbiri Allah’a ortak koşmak değildir. Ancak dikkat edilmesi gerekilen nokta vardır. Kur’an ve sahih sünnette bulunmayan belirli bir ibadeti, o geceye kesin olarak aitmiş gibi göstermek veya kesin sevap miktarları belirlemek ayrı bir konudur. Böyle konularda ölçülü olmakta fayda vardır. 
 

 

SONUÇ 
 

Kur’an’ı Kerim’de Kadir gecesi açıkça zikredilmiştir. Mevlid, Miraç, Berat ve Regaib geceleri ise Kur’an’da ‘’Kandil Gecesi’’ adıyla geçmez.
Kandil adının bu gecelere verilmesi de Kur’an’dan değil, Osmanlı dönemindeki cami ve minarelerin kandillerle aydınlatılması geleneğinden kaynaklanmaktadır. Bu adlandırmanın özellikle 2. Selim döneminde yaygınlaştığı kabul edilmektedir. Fakat bir ismin sonradan verilmiş olması, o vesileyle yapılan her güzel davranışı, haram veya şirk haline getirmez. Kur’an’ın açık emri şudur : 
“ Ey iman edenler! Sizde O’na salat edin ve selam verin.” (Ahzab 56 )
Öyleyse mesele ‘’Kandil kelimesi Kur’an’da var mı? ‘’ sorusuna indirgenmemelidir. Asıl mesele Allah’ın Resulü’ne karşı bizden istediği sevgi, saygı, itaat, salat ve selamın ne anlama geldiğini doğru anlamaktır. Allah’ın Resulü’nü anmak, Allah’ı bırakıp Resul’e yönelmek değildir . Allah’ın emri ile Resul’ü anmak ile Resulü Allah’ın yerine koymak arasında çok büyük fark vardır.
Bu ayrımı görmeden her Mevlid veya programını şirk olarak nitelendirmek, kavramları birbirine karıştırmaktır.
                                                                                                                             

 

24.08.2026
                                                                                                                             

Araştırmacı/Yazar

Yalçın KARTAL 

Yalçın KARTAL
Okunma Sayısı: 107

Yorum Ekle

YAZARIN DİĞER YAZILARI